Những Điều Chưa Biết Về Lễ Hội Người Chết Ở Mexico

Thường bị nhầm lẫn với lễ Halloween nhưng Ngày của người chết ở Mexico (hay còn được gọi là Día de Muertos trong tiếng Tây Ban Nha) thực sự là một lễ hội khác biệt. Năm 2008, UNESCO đã công nhận Ngày của người chết là một phần của di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Bộ phim nổi tiếng của Disney năm 2017 – Coco – đã khiến cho nét văn hóa đặc sắc này đến gần hơn với thế giới. Vậy bạn đã biết được những gì về ngày lễ đặc biệt này?

Ngày của người chết và lễ Halloween
Día de los Muertos và Halloween có một vài điểm chung nhưng thật sự đó là hai ngày lễ khác nhau. Cả hai ngày lễ đều xuất phát từ niềm tin về cái chết trong nền văn hóa sơ khai sau này được hòa quyện với Kitô giáo. Ngày của người chết và Halloween đều dựa trên ý tưởng rằng các linh hồn trở lại vào một thời điểm cố định trong năm. Các phong tục của Halloween xuất phát từ ý tưởng rằng các linh hồn là ác độc (vì vậy trẻ em được hóa trang để chúng không bị làm hại). Ngược lại, trong Ngày của người chết, các linh hồn được vui vẻ đón chào như các thành viên gia đình mà họ chưa gặp trong một năm.

Halloween và Día de los Muertos có nhiều điểm chung

Sự pha trộn của nhiều nền văn hóa
Ngày của người chết tại Mexico đã có truyền thống lâu đời hơn 3000 năm. Trước khi bị Tây Ban Nha xâm lược, người dân vẫn thường tổ chức ngày lễ này vào mùa hè. Nhưng sau đó để phù hợp với Công giáo, họ dần chuyển sang tháng 11 tổ chức. Día de los Muertos vẫn đang thay đổi và sự pha trộn giữa các nền văn hóa và phong tục vẫn tiếp diễn. Lễ Halloween đang trở nên phổ biến ở Mexico với mặt nạ và trang phục được bán ở nhiều nơi cùng với hộp sọ đường và bánh của người chết (pan de Muertos), các cuộc thi trang phục hóa trang được tổ chức cùng với các cuộc thi trang trí bàn thờ tại các trường học, một số trẻ hóa trang và tham gia trò lừa-hay-lộc (trick-or-treating – pedir Muertos).

Người dân hóa trang trong ngày này

Ngày linh hồn trở về
Ngày trước, người chết được chôn cất gần nhà (thường là trong một ngôi mộ bên dưới patio giữa nhà) để nhấn mạnh việc duy trì mối quan hệ với tổ tiên đã chết, những người này được cho là sẽ tiếp tục tồn tại ở một không gian khác. Người Mexico tin đằng trong Ngày của người chết, các linh hồn sẽ trở về sum họp với gia đình của họ. Linh hồn của trẻ sơ sinh và trẻ em (được gọi là angelitos, thiên thần nhỏ) sẽ trở về vào nửa đêm 31 tháng 10, dành cả ngày với gia đình của mình rồi rời đi. Các linh hồn người lớn sẽ trở về vào hôm sau.

Người dân đón chờ linh hồn người thân trở về nhà

Món ăn và vật dụng dành cho các linh hồn
Các linh hồn được chào đón bằng những món ăn đặc biệt và những vật dụng họ rất thích khi họ còn sống. Chúng được đặt trên bàn thờ trong nhà của gia đình. Người ta tin rằng các linh hồn sẽ rất thích mùi hương của các món ăn được chuẩn bị. Khi các linh hồn rời đi, người sống sẽ cùng nhau ăn các món ăn đó và chia sẻ nó với người thân, bạn bè và hàng xóm của họ.

Các món ăn khác được đặt trên bàn thờ bao gồm hộp sọ đường, pan de Muertos và cúc vạn thọ. Hộp sọ được làm bằng đường và socola với nhiều hình dáng và màu sắc khác nhau. Nhiều gia đình tự làm hộp sọ này và khắc tên người đã mất lên hộp sọ đó rồi đặt lên bàn thờ. Theo truyền thống, hộp sọ này được làm bằng đường nhưng ngày nay người ta biến tấu thành socola hoặc bánh quy.

Đầu lâu làm từ socola được trang trí màu sắc

Bánh mì của người chết (Pan de muerto) là món ăn chính truyền thống trong lễ hội người chết ở Mexico. Bánh được làm từ bột ngô trộn với cacao hoặc trái cây tùy khẩu vị, sau đó được phủ một lớp đường và nặn thành hình tròn. Phía trên bánh được trang trí bằng hình khúc xương nổi lên trên và hộp sọ ở giữa. Hình tròn của bánh biểu tượng cho sự sống.

Bánh của người chết

Cúc vạn thọ mang trong ngày lễ
Hoa cúc vạn thọ (tên tiếng Tây Ban Nha là cempoalxochitl) hay còn được gọi là flor de los muertos (hoa của người chết). Người ta tin rằng sắc vàng ấm áp của cúc vạn thọ sẽ dẫn đường cho linh hồn của người chết trở về đúng với bàn thờ của tổ tiên. Vào ngày này, cả đất nước Mexico ngập tràn trong sắc cam vàng của cúc vạn thọ. Những cánh hoa được rải từ nghĩa trang về đến bàn thờ, dẫn lỗi cho linh hồn người đã khuất.

Cúc vạn thọ tràn ngập đường

Trong nghĩa trang và trên đường phố
Trong thời cổ đại, người chết được chôn cất gần gia đình và không cần có đồ trang trí cho ngôi mộ hay bàn thờ gia đình, chúng được đặt ở cùng một nơi. Hiện nay, người chết được chôn cất xa khỏi ngôi nhà của họ, và ngôi mộ được trang trí với niềm tin rằng người chết sẽ trở về đó trước. Họ sẽ dùng cúc vạn thọ để dẫn lối linh hồn người thân về nhà.

Cầu nguyện ở lễ trang

Một nghi thức không thể thiếu trong Ngày của người chết ở Mexico đó là cầu nguyện ở nghĩa trang. Các gia đình sẽ tập hợp thành một nhóm, thay vì quây quần trong nhà, họ ra nghĩa trang để tổ chức các buổi tiệc, chơi nhạc, trò chuyện và cầu nguyện cả đêm. Có nhiều nơi, người dân đi cả thuyền ra đảo để cầu nguyện tại các nghĩa trang trên đảo đó.

Ngoài ra, trong thời gian lễ hội, mọi người sẽ xuống đường, hóa trang và diễu hành suốt ngày đêm tại những địa điểm lớn trong thành phố. Họ sẽ hóa trang thành nhiều hình thù kì dị như những bộ xương di động, phù thủy.

Hóa trang diễu hành trên đường phố

Bài viết liên quan

Thêm bình luận